Bệnh ung thư đầu cổ: nguyên nhân dấu hiệu nhận biết rõ ràng nhất

Kiến thức về bệnh ung thư đầu cổ

Ở Việt Nam, bệnh ung thư đầu cổ gặp khá nhiều, nổi bật là ung thư vòm họng, ung thư tuyến giáp, ung thư lưỡi, ung thư amidal, ung thư hạ họng – thanh quản. Thông thường, bệnh khó phát hiện bằng mắt ngoại trừ những ung thư ngoài da vùng đầu mặt đi vào trong nhưng chiếm tỷ lệ thấp. May mắn là hầu hết các trường hợp mắc bệnh ung thư đầu cổ có triệu chứng sớm, nếu kịp thời điều trị bệnh có thể chữa khỏi an toàn.

Thế nào là bệnh ung thư đầu cổ

Đầu cổ là khu vực tập trung nhiều cơ quan quan trọng của cơ thể như não, mắt, mũi, miệng, tai. Do là cửa ngõ của đường tiêu hóa, đường hô hấp nên vùng này thường xuyên chịu những tác động của các yếu tố bên ngoài gây viêm nhiễm, phát sinh các khối u lành tính, lâu ngày sẽ phát triển thành ung thư.

ung-thu-dau-co-1

Bệnh ung thư đầu cổ xảy ra ở khu vực đầu hoặc cổ

Theo thống kê, hơn 90% bệnh ung thư đầu cổ là ung thư tế bào vảy. Đây là loại bắt đầu trong các tế bào vảy lót ẩm ướt, bề mặt niêm mạc bên trong đầu và cổ. Bệnh được phân loại bởi các khu vực ở đầu hoặc cổ, bao gồm:

  • Ung thư khoang miệng: xảy ra ở lưỡi, nướu, lớp niêm mạc của môi và má. Bệnh thường gặp ở lứa tuổi 40 – 60 và đang có xu hướng trẻ dần. Những người thường xuyên sử dụng bia, rượu, thuốc lá nằm trong nhóm có nguy cơ cao mắc căn bệnh này.
  • Ung thư vòm họng: là dạng ung thư xuất phát từ các tế bào biểu mô ở vùng vòm họng (phần cao nhất của họng, có hình vòm). Nam giới dễ mắc bệnh này. Triệu chứng của bệnh thường là ho, ho có đờm, ho ra máu, nuốt vướng, giọng khàn.
  • Ung thư tuyến nước bọt: là bệnh xảy ra do sự rối loạn của các tế bào trong quá trình tổng hợp ADN ở tuyến nước bọt mà cơ thể không kiểm soát được tạo nên các khối ung thư. Các khối này thường xảy ra ở các tuyến ở dưới mang tai. Bệnh rất hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 3-6% tỷ lệ các bệnh ung thư đầu cổ.
  • Ung thư thanh quản: phổ biến hơn ở nam so với phụ nữ. Là bệnh lý mà các tế bào ác tính hình thành trong mô thanh quản.
  • ….

Nguyên nhân gây bệnh ung thư đầu cổ

Tìm hiểu những nguyê nhân gây bệnh ung thư đầu cổ giúp chúng ta hiểu hơn về cơ chế phát sinh bệnh cũng như có phương pháp chủ động phòng ngừa căn bệnh ác tính này.

  • Rượu và thuốc lá: Khói thuốc lá gây tổn hại nhiều cơ quan trong cơ thể như miệng, cổ họng, phổi, bàng quang… do nó có chứa thành phần độc hại là Nicotin, asen, nito, photpho… những chất có khả năng gây nên bệnh ung thư. Những người sử dụng đồng thời cả rượu bia và thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư cao hơn người chỉ dùng hoặc rượu hoặc thuốc lá. Ở Mỹ, 95% ung thư đầu cổ đều do nguyên nhân này.
  • Nhiễm virus: Virus HPV là nguyên nhân dẫn đến ung thư hầu họng; Virus EBV (Epstein Barr Virus) là nguyên nhân dẫn đến ung thư mũi họng và ung thư tuyến nước bọt.

ung-thu-dau-co-3
Hút thuốc lá là nguyên nhân gây bệnh ung thư đầu cổ

  • Tuổi tác và giới tính: Bệnh thường gặp ở nam giới hơn nữ giới với tỉ lệ là 2,5/1. Tuy nhiên, ung thư tuyến giáp hay xảy ra ở phụ nữ hơn. 70% các trường hợp mắc bệnh ở độ tuổi từ 30 – 55 tuổi.
  • Môi trường sống: Tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay ngày càng trở nên trầm trọng cũng là một nguyên nhân gây bệnh ung thư đầu cổ. Những người thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, các chất hóa học, công nhân làm việc trong các nhà máy luyện kim, xi măng, … là nhóm có nguy cơ cao.
  • Bức xạ ánh sáng mặt trời: Theo nghiên cứu, tia UV có trong ánh sáng mặt trời có thể khiến các tế bào da ở khu vực môi dễ bị hủy hoại gây ung thư môi, da.
  • Yếu tố di truyền: những người sống trong cùng một gia đình, có thói quen sinh hoạt giống nhau, môi trường sống giống nhau, chế độ dinh dưỡng giống nhau nên nguy cơ mắc bệnh là giống nhau. Đây là nguyên nhân lý giải hiện tượng trong một gia đình có nhiều người mắc ung thư.
  • Chế độ ăn ít rau quả, thực phẩm nhiều chất béo, đồ chiên, nướng….
  • Bị ảnh hưởng phóng xạ từ môi trường sống hoặc từ việc điều trị các bệnh lý khác có thể gây ung thư tuyến nước bọt, tuyến giáp.
  • Vệ sinh răng miệng kém, thường xuyên nhai trầu dẫn tới dị sản và ung thư niêm mạc miệng.

Dấu hiệu bệnh ung thư đầu cổ

Việc chỉ ra đúng các dấu hiệu của bệnh ung thư hay là bất kỳ bệnh nào khác thực sự khó. Một số triệu chứng nhận biết bệnh ung thư đầu cổ bạn cần chú ý là:

  • Xuất hiện hạch, khối u sưng trong khu vực đầu và cổ, có thể gây đau hoặc không
  • Xuất hiện các đốm trắng trong khoang miệng
  • Kho nuốt, giọng nói khàn, mất tiếng
  • Đau tai kéo dài, ù tai hoặc khó nghe
  • Đau họng kéo dài
  • Viêm xong mãn tính, chảy máu cam, nhức đầu thường xuyên, sưng ở mắt, đau hàm răng trên.
  • Sưng dưới cằm hoặc xung quanh quai hàm.
  • Ho, ho có đờm, ho ra máu
  • Tê dây thần kinh vùng mặt
  • Đau khi nhai hoặc cử động hàm
  • Cơ thể mệt mỏi, suy nhược, giảm cân đột ngột

ung-thu-dau-co-2
Triệu chứng nhận biết bệnh ung thư đầu cổ

Những dấu hiệu trên cũng có thể chỉ là bệnh lý thông thường. Tuy nhiên, nếu xuất hiện trong một thời gian dài, bạn nên nghĩ đến ung thư và đi khám ngay để phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị.

Bệnh ung thư đầu cổ có nguy hiểm không?

Bệnh ung thư đầu cổ có tiên lượng xấu, tỉ lệ người mắc ngày một cao. Do các dấu hiệu bệnh thường khá mơ hồ ở những giai đoạn đầu nên bệnh nhân chỉ phát hiện khi bệnh đã phát triển mạnh, điều trị gặp nhiều khó khăn. Mọi người đôi khi nhầm lẫn các triệu chứng của bệnh với viêm họng, viêm xoang mũi thông thường dẫn tới việc có thái độ, ý thức sai đối với tình trạng sức khỏe của bản thân. Hậu quả là đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng.

ung-thu-dau-co-5
Bệnh ung thư đầu cổ gây chết người nếu phát hiện muộn

Theo các số liệu thống kê quốc tế, Việt Nam là quốc gia nằm trong khu vực có tỷ lệ người mắc bệnh ung thư đầu cổ cao hơn phần còn lại của thế giới. Hiểu rõ về căn bệnh này sẽ giúp mọi người chủ động phòng tránh, phát hiện và điều trị bệnh sớm nhất, hạn chế những biến chứng xấu có thể xảy ra.

Cách điều trị bệnh ung thư đầu cổ hiệu quả

Tùy thuộc vào giai đoạn phát hiện bệnh mà các bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Ung thư phát hiện sớm: Giai đoạn I hoặc II khi u nhỏ và chưa lan ra hạch bạch huyết.

Ung thư phát hiện muộn: Giai đoạn III hoặc IV, khối u thường lớn, xâm lấn xung quanh, lan đến các hạch lim phô hoặc các mô khác của cơ thể.

ung-thu-dau-co-4
Phẫu thuật, hóa trị, xạ trị là các cách điều trị bệnh ung thư đầu cổ

Hiện nay, cách điều trị bệnh ung thư đầu cổ chủ yếu được sử dụng là phẫu thuật, hóa trị và xạ trị.

Phẫu thuật: là phương pháp được sử dụng từ lâu nhằm kiểm soát và điều trị khối ung thư tại chỗ, áp dụng trong trường hợp khối u chưa có dấu hiệu xâm lấn. Có 2 cách phẫu thuật:

  • Phẫu thuật đơn độc: cắt bỏ tế bào ung thư tại chỗ.
  • Phẫu thuật phối khợp: sau khi hoàn thành phẫu thuật tiến hành xạ trị hoặc hóa trị để ngăn ngừa sự phát triển, di căn của khối u ác tính tới các mô khác của cơ thể.

Xạ trị: là phương pháp sử dụng bức xạ năng lượng cao nhằm tiêu diệt tế bào ung thư. Hiện nay phổ biến là sử dụng nguồn xạ trị Iridium -192 liều cao. 95% bệnh nhân sau khi xạ trị có thể sống trên 5 năm, một số khác khỏi hoàn toàn bệnh. Một số tác dụng phụ của phương pháp này là gây mẩn đỏ, ngứa ngáy vùng đầu cổ, xuất hiện các vết loét trong miệng, khô miệng, khó nuốt, đổi vị giác hoặc buồn nôn.

Hóa trị: cách điều trị bệnh ung thư đầu cổ bằng thuốc chống ung thư. Phương pháp này được áp dụng với những bệnh nhân có dấu hiệu di căn, khối u không thể tiến hành phẫu thuật hoặc xạ trị. Một số triệu chứng bệnh nhân có thể gặp khi điều trị bằng cách này là chán ăn, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, rụng tóc, phát ban, mẩn ngứa…

Phương pháp phòng tránh ung thư đầu cổ an toàn

Không ai biết khi nào bệnh ung thư sẽ gõ cửa nhà bạn. Nó gây lên nỗi sợ hãi cho tất cả mọi người và phòng bệnh luôn là phương pháp được các chuyên gia kêu gọi. Một số phương pháp sau sẽ giúp bạn phòng tránh bệnh ung thư đầu cổ tốt nhất:

Hạn chế thuốc lá và rượu; không ngồi cạnh người đang hút thuốc lá để tránh khói thuốc.

Thường xuyên vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Duy trì thói quen xúc miệng, vệ sinh vùng họng bằng một số sản phẩm chuyên dụng.

ung-thu-dau-co-6
Nói “không” với rượu bia để phòng tránh bệnh hiệu quả

Sử dụng thiết bị bảo hộ lao động an toàn trong trường hợp phải làm việc ở môi trường độc hại.

Khi đi ra ngoài đường cần đeo khẩu trang y tế để bảo vệ hệ hô hấp, tránh vi khuẩn, virus xâm nhập.

Chế độ ăn uống khoa học: hạn chế rượu bia, dưa, cà muối, thức ăn chiên, xào, đồ ăn nhanh… Thay vào đó nên tăng cường rau xanh, hoa quả tươi, thực phẩm giàu chất chống oxy hóa. Một số thực phẩm có tác dụng giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư nguy hiểm như súp lơ, cà chua, cải xoăn…

Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần, tầm soát ung thư, phát hiện sớm bệnh ở giai đoạn đầu.

Chúc các bạn luôn khỏe!

Leave a Comment