Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị bệnh thoái hoá khớp hiệu quả

Kiến thức về bệnh thoái hoá khớp

Một trong những bệnh thường gặp nhất ở người lớn tuổi là thoái hóa khớp. Tuy là bệnh mãn tính nhưng nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời có thể làm chậm quá trình phát triển của bệnh, giảm các triệu chứng đau đớn cho bệnh nhân. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về căn bệnh này thông qua bài viết dưới đây nhé!

Bệnh thoái hóa khớp là gì?

Cơ thể người có trên 200 xương các loại. Nơi nối giữa các đầu xương gọi là khớp.

Bệnh thoái hóa khớp bắt đầu với sự phá hủy các khớp giữa các xương trong cơ thể. Mạng lưới Collagen bị tổn thương khiến cấu trúc sụn khớp mất tính bền vững, dễ biến dạng. Theo thời gian, do phải gánh sức nặng của cơ thể, sụn khớp dần bị mòn đi, mô đệm bảo vệ giữa các xương sẽ giảm xuống. Từ đó dẫn đến phần xương bên dưới sụn trở nên dày hơn và phát triển rộng ra ngoài, tạo nên các mẩu xương nhọn gọi là gai xương. Những cái gai xương này phát triển gần các dầu của xương khớp, gây đau hoặc tê bì khi vận động.

thoai-hoa-khop-1
Phân biệt giữa khớp bình thường và khớp thoái hóa

Ở giai đoạn bệnh nặng, phần sụn khớp có thể vỡ ra khỏi xương khiến cho các dây chằng trở nên giãn ra và yếu dần. Điều này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng vận động của bệnh nhân.

Có 2 loại bệnh thoái hóa khớp, đó là:

  • Thoái hóa khớp nguyên phát: do lão hóa của mô khớp, hoặc do sụn khớp được tưới máu và nuôi dưỡng kém,… dẫn đến mất tính đàn hồi và khô cứng.
  • Thoái hóa khớp thứ phát: do sự lão hóa sớm của sụn khớp, xuất hiện sau chấn thương làm tổn thương diện khớp hoặc từ những chấn thương nhỏ nhưng tác động nhiều lần, khớp hoạt động quá tải; do di chứng của viêm khớp nhiễm khuẩn, viêm đa khớp dạng thấp.

Nguyên nhân gây bệnh thoái hoá khớp

Một số yếu tố có thể tác động đến khớp gây ra hiện tượng thoái hóa như sau:

  • Tuổi tác: Theo quy luật của tự nhiên, tuổi càng cao thì khả năng sinh sản và tái tạo sụn giảm dần và hết hẳn. Thoái hóa khớp thường bắt đầu xuất hiện từ sau tuổi 40. Tuổi càng tăng thì nguy cơ mắc bệnh càng lớn.
  • Một số trường hợp do trong tiền sử có chấn thương mạnh tại khớp như bị ngã, bị tan nạn,… cũng là nguyên nhân gây bệnh thoái hóa khớp.
  • Béo phì: Béo phì dễ dẫn đến thoái hóa khớp, đặc biệt là khớp gối. Do lúc này, trọng lượng của cơ thể quá lớn, dồn hết lên chân dễ dẫn đến tổn thương.
  • Yếu tố nghề nghiệp: những người làm việc trong môi trường thường xuyên phải mang vác nặng cũng gia tăng nguy cơ bị bệnh thoái hóa khớp.
  • Yếu tố di truyền: tốc độ lão hóa của cơ thể phát triển nhanh hơn so với người bình thường.
  • Dị dạng bẩm sinh về khớp làm thay đổi diện tích tỳ nén bình thường của khớp. Người có khớp bất thường bẩm sinh hoặc xảy ra lúc trẻ do yếu tố tai nạn,… sẽ dẫn đến thoái hóa khớp sớm và trầm trọng hơn bình thường.
  • Ngoài ra, có thể kể đến một số yếu tố khác là nguyên nhân gây bệnh thoái hóa khớp như mãn kinh, tiểu đường, loãng xương do nội tiết, do thuốc điều trị, bệnh gout…

thoai-hoa-khop-4
Mang vác nặng là một trong những nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Dấu hiệu nhận biết bệnh thoái hoá khớp

Đau là triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp điển hình nhất. Khi bệnh còn ở giai đoạn nhẹ, cảm giác đau chỉ xảy ra khi người bệnh vận động, thay đổi tư thế như đứng lên, ngồi xuống, nghỉ ngơi sẽ hết đau. Thoái hóa khớp càng nặng thì cảm giác đau càng tăng, đau âm ỉ cả ngày và trở nên nặng hơn vào buổi tối hoặc khi co duỗi các khớp. Đôi khi đau kèm theo cảm giác cứng khớp. Khớp có thể bị sưng, các cơ xung quanh trở nên mỏng hoặc yếu đi gây khó vận động.

Cơn đau sẽ trở nên nghiêm trọng hơn khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là thời tiết ẩm đi kèm với giảm áp suất không khí.

young woman has clasped hands a sick knee to reduce a pain. public health services concept
Sưng đau là triệu chứng điển hình của bệnh thoái hóa khớp

Các vận động của cơ thể trở nên khó khăn hơn. Vận động khớp thường thấy tiếng lạo xạo hoặc lục khục. Nếu thoái hóa khớp vai, người bệnh sẽ bị hạn chế các động tác đưa tay ra trước, ra sau, … Thoái hóa khớp gối làm các động tác gấp, duỗi thẳng chân bị chạn chế, đứng lên ngồi xuống khó hơn, thậm chí không ngồi được.

Biến dạng cũng là một triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp. Cột sống bị gù, vẹo, ngón tay trở nên gồ ghề hoặc cong nhẹ…

Ngoài ra, bệnh còn gây ra một số dấu hiệu khác như teo cơ do ít vận động, tràn dịch khớp làm vùng khớp bị tổn thương sưng to

Bệnh thoái hoá khớp có nguy hiểm không?

Bệnh thoái hóa khớp gây ra nhiều phiền toái cho bệnh nhân trong cuộc sống hàng ngày. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 80% bệnh nhân bị hạn chế về vận động và 20% bệnh nhân không thể thực hiện các sinh hoạt thường ngày.

thoai-hoa-khop-2
Bệnh thoái hóa khớp gây nhiều phiền toái cho bệnh nhân

Hầu hết các khớp trong cơ thể người đều có thể bị thoái hóa, nhưng thường phổ biến ở các vị trí sau:

  • Khớp gối: vì khớp này luôn phải chịu căng để đỡ sức nặng của cả cơ thể, giúp đứng vững, xoay và di chuyển.
  • Khớp háng: có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên.
  • Khớp ngón tay, bàn tay
  • Cột sống thắt lưng: là tổn thương cột sống thường gặp nhất, đôi khi ảnh hưởng đến thần kinh tọa khiến người bệnh có cảm giác đau rất mạnh từ lưng xuống mặt trong đùi và chân.
  • Thoái hóa cột sống cổ
  • Khớp bàn chân
  • Khớp gót chân

Khi nhận thấy cảm giác bất thường ở khớp, người bệnh không nên chần chừ, hãy đến bệnh viện và các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.

Cách điều trị bệnh thoái hoá khớp hiệu quả

Sau khi xác định được nguyên nhân và vị trí của khớp bị thoái hóa, các bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị bệnh phù hợp.

Trong trường hợp bệnh nhẹ, mới ở giai đoạn đầu, có thể không cần sử dụng thuốc mà chỉ cần thực hiện một số phương pháp vật lý trị liệu như chườm nóng, chiếu đèn hồng ngoại, dùng máy phát sóng ngắn hay siêu âm, xung điện… để giảm đau. Người bệnh cần tuyệt đối nghỉ ngơi, hạn chế vận động, tránh tất cả những hoạt động gây đau.

Trong một số trường hợp, việc điều trị bệnh thoái hóa khớp sẽ cần bất động khớp thông qua việc bó bột, dùng băng, nịt, nẹp, khung đỡ,… Tuy nhiên, chỉ nên bất động trong thời gian ngắn để tránh cứng khớp. Ngay sau khi hết đau cấp, phải tập các động tác vận động nhẹ nhàng, phù hợp.

thoai-hoa-khop-5
Điều trị bệnh thoái hóa khớp bằng phẫu thuật

Nếu khớp bị sưng, đau, tấy đỏ, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng các thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ như aspirin và thuốc không có steroid.

Trường hợp bệnh ở giai đoạn nặng, có thể phải tiến hành phẫu thuật. Có ba loại phẫu thuật được áp dụng là:

  • Phẫu thuật dự phòng: đặt lại xương khớp, áp dụng trong trường hợp trật khớp, nhuyễn sụn xương bánh chè, lệch trục đầu gối…
  • Phẫu thuật bảo tồn: tiến hành nội soi rửa và cắt lọc khớp khi khớp chưa bị hư hỏng nặng.
  • Phẫu thuật thay thế: áp dụng trong trường hợp khớp quá hư hỏng, không thể phục hồi được, có thể thay thế từng phần, thậm chí toàn bộ khớp bằng khớp giả làm bằng nhựa hoặc kim loại.

Ngoài ra, có thể áp dụng phương pháp đông y như châm cứu, bấm huyệt… trong điều trị bệnh thoái hóa khớp cũng rất hiệu quả.

Cách phòng tránh bệnh thoái hoá khớp an toàn

Bệnh thoái hóa khớp gặp khá nhiều ở Việt Nam và để lại nhiều di chứng, ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của người bệnh. Do đó, mỗi người cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để phòng tránh bệnh thoái hóa khớp hiệu quả. Các bạn hãy thực hiện các việc sau nhé:

  • Duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế tình trạng thừa cân – béo phì để giảm áp lực lên các sụn khớp và đĩa đệm.
  • Trong quá trình lao động và sinh hoạt, cần có tư thế phù hợp, tránh các động tác quá mạnh và đột ngột, gây tác động xấu lên khớp xương.
  • Đảm bảo chế độ ăn uống lành mạnh nhằm cung cấp lượng Collagen type 2 cần thiết để nuôi dưỡng sụn, tạo chất nhờn, tăng độ bền và dẻo dai cho khớp, tăng sức mạnh liên kết cơ – gân – sụn khớp.
  • Tăng cường vận động, tạo thói quen tập thể dục hàng ngày.

thoai-hoa-khop-6
Tăng cường vận động để phòng tránh bệnh thoái hóa khớp tốt nhất

Leave a Comment