Bệnh sốt rét: nguyên nhân, dấu hiệu cách điều trị bệnh sốt rét siêu tốc

Bệnh sốt rét: cách phòng chống bệnh an toàn

Mùa mưa ẩm ướt là điều kiện rất thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm phát triển, trong đó có bệnh sốt rét. Dịch bệnh này không chỉ là nỗi lo riêng của ngành y tế mà còn là nỗi ám ảnh của mỗi người, mỗi nhà. Do đó, chúng ta cần phải trang bị cho mình những kiến thức căn bản về căn bệnh nguy hiểm này để biết cách phòng tránh hiệu quả. Hãy cùng chúng tôi tham khảo bài viết dưới đây.

Bệnh sốt rét là gì?                              

Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng hoặc do muỗi Anophen gây nên. Có 5 loại ký sinh trùng sốt rét gây bệnh cho người gồm: Plasdomium falciparum, Plasdomium vivax, Plasdomium malariae, Plasdomium ovale và Plasdomium knowlesi. Bệnh dễ lây truyền từ người này sang người khác do muỗi đốt.

benh-sot-ret-1
Cơ chế lây truyền bệnh sốt rét

Có 2 loại bệnh sốt rét thường gặp là:

  • Sốt rét thông thường: là trường hợp bệnh sốt rét mà không có dấu hiệu đe dọa tính mạng người bệnh.
  • Sốt rét ác tính: là sốt rét có biến chứng đe dọa tính mạng người bệnh và có thể tử vong sau 12 giờ đồng hồ sau khi có triệu chứng của bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh sốt rét

Theo các nhà khoa học, nguyên nhân gây bệnh sốt rét thường xuyên nhất là do ký sinh trùng Plasdomium. Có khoảng 170 loài plasdomium, nhưng chỉ có 5 loài gây bệnh sốt rét ở người là: Plasdomium falciparum, Plasdomium vivax, Plasdomium malariae, Plasdomium ovale và Plasdomium knowlesi.

Loại ký sinh trùng này đi vào cơ thể người thông qua đường máu do muỗi Anophen đốt. Ký sinh trùng sẽ xâm nhập và phá vỡ cấu trúc tế bào gan của người bệnh. Sau đó, lây lan ra các tế bào hồng cầu nhằm phá hủy hồng cầu. Mỗi khi hồng cầu vỡ, người bệnh sẽ có những triệu chứng sốt khác nhau.

benh-sot-ret-3
Muỗi Anophen là nguồn lây truyền chính của bệnh sốt rét

Muỗi truyền bệnh Sốt Rét (Muỗi Anophen) hút máu của người bệnh, hút theo cả Ký sinh trùng Sốt Rét vào cơ thể muỗi. Ký sinh trùng phát triển,sinh sản nhân lên gấp nhiều lần. Khi con muỗi này đốt người lành đồng thời truyền ký sinh trùng và gây bệnh cho ngươì .Sự lây lan này rất nhanh trong một thời gian ngắn có thể hàng trăm người cùng mắc bệnh Sốt rét.

Triệu chứng của bệnh sốt rét

Tùy vào cơ địa và các giai đoạn của bệnh mà bệnh nhân sốt rét có những triệu chứng khác nhau. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết bệnh sốt rét, các bạn cần đặc biệt lưu ý:

  • Thời kỳ ủ bệnh: có thể kéo dài từ 9 – 15 ngày. Giai đoạn này, hầu như bệnh nhân chưa có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào.
  • Thời kỳ phát bệnh: dấu hiệu điển hình là đau mỏi khớp, cơ, rét run và có thể bị sốt cao lên đến 39 – 40oC. Sau khoảng 2 tuần, người bệnh bắt đầu có những cơn sốt rét, sốt nóng diễn ra liên tục theo chu kỳ. Cơn sốt có thể kéo dài từ 6 – 12h kèm theo vã mồ hôi, mệt mỏi, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, rối loạn ý thức… Ở những bệnh nhân thiếu máu, người bệnh sẽ bị chóng mặt, da xanh xao, môi thâm, sức khỏe suy kiệt.

Việc chẩn đoán chính xác và kịp thời dựa trên các triệu chứng của bệnh sốt rét là vô cùng quan trọng vì bệnh tiến triển rất nhanh chóng, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.

benh-sot-ret-4
Dấu hiệu nhận biết bệnh sốt rét

Bệnh sốt rét có nguy hiểm không

Đây là căn bệnh truyền nhiễm vô cùng nguy hiểm, là mối đe dọa cho khoảng một trăm quốc gia và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới. Theo Tổ chức Y tế thế giới, ước tính có khoảng hơn 198 triệu người mắc bệnh sốt rét và khoảng 584.000 người tử vong do mắc bệnh sốt rét trong năm 2013. Riêng ở châu Phi, mỗi phút qua đi lại có một trẻ tử vong vì sốt rét.

benh-sot-ret-5
Sốt rét rất dễ bùng phát thành dịch bệnh

Ở những điều kiện thuận lợi, bệnh rất dễ lan truyền và bùng phát thành ổ dịch. Tại Việt Nam, những vùng rừng núi, đồi, ven biển nước lợ, bệnh xảy ra quanh năm, chủ yếu vào mùa mưa bão. Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa điều chế được vắc xin phòng bệnh nhưng đã có thuốc điều trị đặc hiệu và có thể phòng chống được.

Bệnh sốt rét gây ra một số tác hại cho người bệnh như: thiếu máu, da xanh, môi thâm, mệt mỏi, gầy yếu, gan to, lách to. Trẻ em mắc bệnh, cơ thể bị còi cọc, chậm lớn, kém thông minh. Phụ nữ có thai mắc sốt rét dễ gây sảy thai, đẻ non hoặc khi sinh nở dễ mắc tai biến.

Cách điều trị bệnh sốt rét hiệu quả

Tùy vào từng giai đoạn phát triển của bệnh, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với mỗi bệnh nhân. Hiện nay, việc điều trị bệnh sốt rét chủ yếu là sử dụng thuốc. Các thuốc chống sốt rét hiện nay gồm:

  • Chloroquine
  • Quinine sulfate
  • Hydroxychloroquine
  • Phối hợp sulfadoxine và pyrimethamine
  • Mefloquine
  • Phối hợp atovaquone và proguanil
  • Doxycycline

Halofantrine đôi khi cũng được dùng để điều trị bệnh sốt rét. Tuy nhiên thuốc này không dùng cho người bị bệnh tim hay người đang dùng mefloquine để phòng sốt rét.

Primaquine có thể được dùng để chống lại dạng ký sinh trùng ẩn trong gan và phòng tái phát bệnh sốt rét. Phụ nữ có thai hoặc người bị thiểu men G6PD (glucose-6-phosphate dehydrogenase) không được dùng thuốc này.

benh-sot-ret-2
Điều trị bệnh sốt rét

Ngoài ra, có thể sử dụng Paracetamol, chườm mát để hạ sốt. Dùng Diazepam, liều 5 – 10mg để cắt cơn co giật. Nếu bệnh nhân có biểu hiện thiếu máu do huyết tán hoặc xuất huyết, có thể chỉ định truyền khối hồng cầu khi HCT < 20% hoặc Hb < 7g/dl.

Bệnh sốt rét đặc biệt nguy hiểm với đối tượng trẻ em và phụ nữ có thai. Trường hợp này, bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt theo phác đồ điều trị của bác sĩ, không được phép tự ý dùng thuốc.

Phương pháp phòng tránh bệnh sốt rét an toàn

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, đặc biệt là với một bệnh dễ lây lan như sốt rét. Các bạn hãy thực hiện các việc dưới đây để phòng tránh bệnh sốt rét hiệu quả nhất:

  • Nếu khu vực bạn đang sống có dịch hoặc có nhiều điều kiện thuận lợi như ẩm ướt, dịch bệnh rất dễ bùng phát. Bạn nên dùng màn chuống muỗi, xịt thuốc chống côn trùng….
  • Thường xuyên ngủ màn, ngay cả ban ngày và màn cần được tẩm hóa chất diệt muỗi.
  • Diệt muỗi bằng hóa chất

benh-sot-ret-6
Vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thoáng mát để phòng tránh bệnh sốt rét

  • Mặc quần áo dài tay và bôi thuốc xua muỗi lên những vùng da hở để tránh muỗi. Lưu ý, trang phục màu sáng thường ít thu hút muỗi hơn các trang phục tối màu.
  • Giữ gìn vệ sinh môi trường sống thoáng mát, khô ráo, sạch sẽ. Loại bỏ những nơi trú ẩn của muỗi như phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, dọn dẹp những nơi ứ đọng nước để tránh muỗi đẻ trứng và phát triển.
  • Khi đi đến vùng dịch, cần phải uống thuốc phòng bệnh và khi trở về từ vùng rừng núi, nên đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm, nếu có biểu hiện sốt rét sẽ được điều trị kịp thời.

Ngay khi nhận thấy cơ thể có những triệu chứng không giống với cảm sốt thông thường, sống trong vùng dịch bệnh, mọi người cần đến ngay bệnh viện, cơ sở y tế uy tín để được khám và xét nghiệm kịp thời nhằm bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Leave a Comment